Đón thú cưng mới nhận nuôi về nhà: những ngày và tuần đầu tiên
Ngôi nhà mới là niềm vui với bạn, nhưng lại là một thay đổi lớn, dễ gây căng thẳng với thú cưng. Dù nhận nuôi chó hay mèo, những ngày đầu sẽ định hình cả quá trình: một góc yên tĩnh, nếp sinh hoạt đều đặn và thời gian để làm quen mà không bị thúc ép. Mèo thường cần vài tuần để thấy thoải mái, còn chó có thể mất vài tuần, thường là vài tháng, mới hoàn toàn quen nhà.
Trước ngày đón thú cưng
Hãy chuẩn bị sẵn một góc yên tĩnh trước khi thú cưng về. Với mèo, Cats Protection khuyên dành riêng một phòng yên tĩnh và an toàn, trong đó thức ăn và nước đặt ở hai chỗ riêng, ít nhất một khay cát đặt cách xa chỗ ăn uống ở nơi kín đáo, có chỗ trốn, một chỗ cao để mèo quan sát xung quanh, chỗ ngủ, chỗ cào móng và vài món đồ chơi. Chó cũng cần một chỗ riêng, an toàn, có thể tìm đến bất cứ lúc nào để nghỉ ngơi mà không bị làm phiền.
Cả nhà nên thống nhất trước các quy định trong nhà và giữ đúng như vậy. Ranh giới nhất quán giúp chó mới về cảm thấy an toàn và quen nhà nhanh hơn.
Hãy hỏi nơi cứu hộ hoặc chủ cũ xem thú cưng đang ăn gì và lúc đầu giữ nguyên loại thức ăn đó; nếu đổi thì đổi từ từ. Đồng thời xin lại hồ sơ của thú cưng: đã tiêm những mũi nào, tẩy giun khi nào, đã triệt sản chưa và từng điều trị gì.
Mèo rất nhạy với mùi. Nếu có thể, hãy gửi một chiếc áo hoặc tấm chăn từ nhà mình để ở cùng mèo vài ngày trước khi đón, rồi mang đúng món đồ đó về trong lồng cùng mèo.
Ngày đầu tiên
Đón thú cưng xong thì về thẳng nhà. Chuyển nhà kéo theo rất nhiều điều mới cùng lúc, và thú cưng cần thời gian để hồi lại sau từng thay đổi.
Đưa mèo về trong một chiếc lồng chắc chắn, an toàn, lót tấm chăn quen mùi bên trong và phủ thêm một tấm chăn mỏng bên ngoài. Về đến nhà, để mèo tự khám phá căn phòng của mình khoảng một tiếng rồi mới vào. Khi vào, hãy ngồi thấp xuống ngang tầm mèo, đưa tay ra, gọi tên thật khẽ và để mèo tự đến gần. Nếu mèo trốn, cứ ngồi yên trong phòng và thỉnh thoảng nói chuyện nhẹ nhàng; đừng cố lôi mèo ra. Miễn là mèo vẫn ăn và vẫn đi khay cát thì không có gì đáng lo.
Với chó, hãy để chó tự do ra vào chỗ riêng của mình và để yên khi chó tìm đến đó. Đừng ép chó tiếp xúc với bạn, với trẻ nhỏ hay với các con vật khác; hãy để chó tự đến gần khi đã sẵn sàng. Ngày đầu tiên, chó không nhất thiết phải đi dạo.
Những tuần đầu tiên
Trong tuần đầu, việc quan trọng nhất là tạo nếp sinh hoạt và giúp thú cưng quen dần với mọi người trong nhà. Hãy để ý xem thú cưng có ăn uống bình thường, đi vệ sinh bình thường, ngủ đủ hay không, và nó thích hay không thích những gì.
Lúc đầu, việc đi vệ sinh không đúng chỗ là bình thường, kể cả với chó trưởng thành chứ không chỉ chó con. Hãy cho chó ra ngoài thường xuyên, nhất là sau khi ăn, uống, chơi hoặc nghỉ, và khen thưởng khi chó đi vệ sinh ở ngoài. Đừng bao giờ phạt khi chó lỡ đi bậy; chỉ cần lau dọn bằng chất tẩy rửa an toàn cho thú cưng.
Cẩn thận hơn mỗi khi ra mở cửa, và lúc đầu nên cho chó gặp khách ở bên ngoài trước. Những ngày đầu, chỉ dắt chó đi dạo ngắn quanh nhà, rồi tăng dần khi chó đã quen.
Khi mèo đã thoải mái trong phòng của mình và nhà không có con vật nào khác, hãy để mèo khám phá dần các phòng khác, vẫn mở cửa phòng cũ để mèo có thể quay về. Đóng kín cửa ra ngoài và cửa sổ. Cats Protection khuyên giữ mèo trong nhà cho đến khi mèo đã hoàn toàn quen nhà, thường mất khoảng ba đến bốn tuần.
Chơi đùa giúp thú cưng mới gắn bó với bạn, vì ít khiến chúng sợ hơn việc bị bế ẵm, vuốt ve. Đừng vội bế mèo mới về cho đến khi mèo đã quen và biết bạn không phải mối đe dọa. Hãy để trẻ nhỏ chào thú cưng khi nó tự đến gần, và hướng dẫn trẻ cách vuốt ve nhẹ nhàng.
Cứ từ từ. Chậm quá vẫn hơn là vội quá.
Làm quen với những con vật đang có trong nhà
Hai chú chó cần có lúc ở riêng chứ không chỉ ở chung. Hãy cho chúng những khoảng nghỉ tách nhau, cho ăn riêng, thỉnh thoảng dắt đi dạo riêng, đưa đồ chơi vào từ từ và dành thời gian riêng cho từng con.
Với mèo, hãy cho làm quen bằng mùi trước khi gặp mặt. Lấy một miếng vải mềm vuốt lên từng con rồi để ở chỗ con kia ngửi được, hoặc đổi ổ nằm cho nhau, cho đến khi cả hai không còn phản ứng với mùi lạ. Sau đó để hai con nhìn thấy nhau nhưng không chạm được vào nhau, qua cửa kính hoặc cửa lưới. Chỉ khi chúng phớt lờ nhau hoặc có dấu hiệu thân thiện mới cho gặp trực tiếp: trong một phòng rộng, có lối thoát và chỗ cao, mỗi lần một lúc ngắn vào giờ ăn và có người trông. Nếu cần, hãy lùi lại một bước. Có khi chỉ mất một ngày, cũng có khi phải nhiều tuần, hai con mèo mới chịu chấp nhận nhau.
Cho mèo làm quen với chó thường dễ hơn cho hai con mèo làm quen với nhau. Hãy dành cho mèo một khu vực chó không vào được và cho hai con trao đổi mùi trong vài ngày. Khi gặp nhau lần đầu, giữ chó bằng dây dắt và để chó bình tĩnh, bảo đảm mèo có lối thoát, tốt nhất là một gờ cao, và chỉ cho gặp trong thời gian ngắn. Đừng bao giờ để hai con ở cùng nhau mà không có người trông cho đến khi chắc chắn chúng đã thoải mái với nhau, và để thức ăn cùng khay cát của mèo ở nơi chó không với tới.
Lần khám đầu tiên với bác sĩ thú y
Hãy đặt lịch khám sớm sau khi nhận nuôi và mang theo hồ sơ đã được giao. Bác sĩ thú y có thể khám tổng quát, xem lại lịch tiêm phòng và việc phòng ký sinh trùng, rồi tư vấn những việc cần làm tiếp theo. Bất cứ lúc nào lo ngại thú cưng không khỏe, hãy liên hệ bác sĩ thú y.
Nguồn tham khảo
- Scottish SPCA, “Post-adoption & settling advice: Dogs” (hướng dẫn giúp chó mới nhận nuôi quen nhà, 2024)
- Cats Protection, “Welcome home” (đón mèo mới về nhà), Essential Guide 2
ASVELIS kiểm tra nguồn ngày
