Trước khi nuôi mèo: Chọn sao cho hợp nhà, hợp tính?

Nhưng một khi mang mèo về nhà, có thể sẽ sống với nó hơn mười năm. Trong khoảng thời gian ấy sẽ có tiền thức ăn, cát vệ sinh, tiêm phòng, khám bệnh, những chuyến đi xa phải tìm người trông và cả những thay đổi trong gia đình mà lúc mới nuôi chưa chắc đã nghĩ tới.

Vì vậy, trước khi chọn con nào đẹp nhất hoặc vừa nhìn đã thấy thương, nên xem con mèo đó có thật sự hợp với nhà mình không.

Trước tiên, hãy nhìn lại nhà mình

Mèo không cần chăm theo cách giống chó, nhưng cũng không phải cứ mang về rồi để đó là được.

Khay cát phải dọn thường xuyên. Mèo cần chỗ cào móng, chỗ leo trèo, nơi có thể trốn khi muốn yên tĩnh và thời gian chơi với người. Mèo lông dài còn cần được chải lông đều đặn.

Nếu đang thuê nhà, nên kiểm tra trước xem nơi ở có cho nuôi thú cưng không. Nếu trong gia đình có người từng dị ứng với mèo, cũng nên tìm hiểu trước thay vì đợi đến khi mèo đã về nhà mới xử lý.

Nhà đang có chó hoặc mèo khác thì càng phải nghĩ kỹ. Hai con vật đều hiền không có nghĩa là chúng sẽ tự nhiên hợp nhau khi phải sống chung.

Nếu ở căn hộ tầng cao, cửa sổ và ban công cũng cần được xử lý trước khi đón mèo về. Đừng nghĩ mèo giữ thăng bằng tốt thì sẽ không bao giờ ngã. Chúng vẫn có thể rơi khỏi cửa sổ hoặc ban công và bị chấn thương nặng.

Mèo con không phải lúc nào cũng là lựa chọn dễ nhất

Mèo con rất dễ khiến người ta xiêu lòng. Nhưng chúng cũng tốn khá nhiều công.

Một chú mèo con có thể chạy khắp nhà vào nửa đêm, cắn chân người, leo rèm, đánh đổ đồ vật và thấy thứ gì chuyển động cũng muốn vồ. Trong những tháng đầu, chúng còn phải tiêm phòng theo lịch, cần được để ý sức khỏe kỹ hơn và mất thời gian để quen với nếp sinh hoạt trong nhà.

Mèo cũng không nên bị tách mẹ quá sớm. Không nên đưa mèo con sang nhà mới trước tám tuần tuổi. Với mèo từ người gây giống có trách nhiệm, việc ở cùng mẹ đến khoảng 12–13 tuần cũng khá phổ biến.

Những tuần đầu đời là lúc mèo con học rất nhiều thứ từ mẹ và anh chị em cùng đàn: cách chơi, cách phản ứng với những con mèo khác và cả việc cắn mạnh đến mức nào thì con kia sẽ không chịu nữa.

Nếu không có nhiều thời gian, một con mèo trưởng thành đôi khi lại dễ chăm hơn.

Khi mèo đã lớn, vóc dáng và tính nết cũng rõ hơn. Người đang chăm nó thường biết nó thích được vuốt ve hay chỉ thích nằm gần người, có sợ trẻ nhỏ không, có quen sống với mèo khác không và khi ở nhà một mình thì thế nào.

Với người lần đầu nuôi mèo, biết trước những chuyện này sẽ đỡ phải đoán xem sau này con mèo sẽ thành ra sao.

Nuôi một hay hai mèo con?

Trên mạng đôi khi có nhắc đến “Single Kitten Syndrome”, ý nói mèo con nuôi một mình có thể dễ cắn mạnh, chơi quá tay hoặc gặp một số vấn đề về hành vi.

Không nên coi đây là quy luật rằng cứ nuôi mèo con thì phải nuôi hai con.

Mèo con đúng là học được nhiều thứ khi chơi với mẹ và anh chị em cùng đàn. Hai con vốn đã thân nhau cũng có thể chơi với nhau thay vì suốt ngày vồ người hoặc phá đồ trong nhà.

Nhưng mỗi con mèo một khác. Có con thích sống cùng mèo khác, có con lại không cần.

Nếu chỉ nuôi một mèo con, nên dành thời gian chơi với nó mỗi ngày, chuẩn bị đủ đồ chơi và chỗ để leo trèo, khám phá. Cũng không nên dùng bàn tay hay bàn chân làm đồ chơi vì mèo sẽ quen với việc vồ và cắn người khi chơi.

Đừng chọn chỉ bằng màu lông và khuôn mặt

Khi đến xem mèo, nên ngồi lại một lúc thay vì chỉ bế lên, chụp vài tấm hình rồi quyết định.

Con mèo có tò mò khi thấy người mới không? Nó chủ động đến gần hay thích đứng xa quan sát? Khi được vuốt ve, nó có thoải mái không? Một tiếng động lạ làm nó giật mình một chút rồi bình thường lại, hay khiến nó chạy trốn rất lâu?

Không nhất thiết phải chọn con chạy đến lòng mình đầu tiên. Có những con thân thiện nhưng thận trọng, cần một chút thời gian mới quen người.

Quan trọng là xem tính nết của nó có hợp với nếp sinh hoạt trong nhà hay không.

Nhà có trẻ nhỏ hoặc thường xuyên có khách sẽ khác với một căn hộ chỉ có một người lớn sống yên tĩnh. Người thích mèo nằm cạnh mình trên ghế cũng sẽ hợp với một con khác người chỉ muốn nuôi một con tương đối độc lập.

Tên giống có thể cho biết phần nào về vóc dáng hoặc một số đặc điểm thường gặp, nhưng không thể từ tên giống mà đoán hết tính nết của từng con.

Nhìn sức khỏe trước khi nhìn ngoại hình

Một con mèo trông khỏe thường tỉnh táo, để ý đến những gì xảy ra xung quanh và đi lại bình thường.

Mắt nên sáng, không có nhiều ghèn hoặc dịch chảy ra. Mũi không có dịch bất thường. Tai tương đối sạch; nếu có nhiều ráy đen, dịch hoặc mùi khó chịu thì nên để ý. Lông không nên có những mảng rụng bất thường, nhiều vảy da hay dấu hiệu của bọ chét.

Mèo cũng không nên quá gầy, bụng phình bất thường hoặc đi lại khập khiễng.

Không cần nhìn mũi khô hay ướt để đoán mèo khỏe hay bệnh. Mũi mèo có thể khô vào một số thời điểm và điều đó tự nó không nói lên nhiều về tình trạng sức khỏe.

Nếu mèo lờ đờ, khó thở, chảy nhiều dịch ở mắt mũi, tiêu chảy hoặc có biểu hiện bất thường, nên hỏi rõ người đang chăm và để bác sĩ thú y kiểm tra.

Mèo đang có bệnh vẫn có thể nhận nuôi, miễn là mình biết trước nó cần điều trị gì và có lo được hay không.

Hỏi về sức khỏe của mèo trước khi mang về

Đừng ngại hỏi người bán, chủ cũ hoặc nơi cứu hộ về sức khỏe của mèo.

Mèo đã được tiêm những mũi nào? Lần tẩy giun gần nhất là khi nào? Đã triệt sản chưa? Trước đây có từng điều trị bệnh gì không?

Nếu là mèo con, nên hỏi thêm về mèo mẹ và nơi nó được nuôi lớn.

FeLV và FIV là hai bệnh do virus cần được lưu ý, nhất là với mèo từng sống ngoài đường, sống chung với nhiều mèo khác hoặc không rõ nguồn gốc. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm sớm sau khi nhận mèo hoặc xét nghiệm lại sau một khoảng thời gian.

Sau khi mang mèo về, cũng nên sắp xếp một lần khám ban đầu. Bác sĩ có thể kiểm tra tổng quát, xem lại lịch tiêm phòng, tình trạng ký sinh trùng và tư vấn những việc cần làm tiếp theo.

Mèo ta hay mèo thuần chủng?

Mèo ta không có nghĩa là chắc chắn khỏe hơn, còn mèo thuần chủng cũng không phải con nào cũng dễ bệnh.

Với một số giống thuần chủng, người ta đã biết khá rõ những bệnh di truyền hoặc đặc điểm hình thể có thể gây vấn đề về sức khỏe.

Nếu thích một giống cụ thể, nên tìm hiểu xem giống đó thường gặp bệnh gì và nếu mua từ người gây giống, nên hỏi về việc kiểm tra sức khỏe của mèo bố mẹ.

Đặc biệt với những giống có ngoại hình rất khác thường, nên tìm hiểu xem chính đặc điểm khiến chúng trông đặc biệt có gây ảnh hưởng đến sức khỏe hay không.

Scottish Fold là một ví dụ.

Đôi tai cụp của giống này xuất hiện do một biến đổi ảnh hưởng đến sụn. Vấn đề không chỉ nằm ở tai. Xương và sụn ở những phần khác của cơ thể cũng có thể bị ảnh hưởng, khiến mèo bị đau, cứng khớp hoặc biến dạng.

Vì vậy, nhiều tổ chức thú y và bảo vệ động vật phản đối việc tiếp tục nhân giống Scottish Fold.

Nếu một con Scottish Fold đang cần nhà mới, vẫn có thể nhận nuôi và chăm sóc nó như bình thường. Còn nếu đang định mua một chú mèo tai cụp chỉ vì ngoại hình, nên tìm hiểu kỹ vấn đề sức khỏe của giống này trước.

Nơi con mèo lớn lên cũng quan trọng

Nếu mua mèo con, nên cố gắng đến tận nơi xem nó đang sống ở đâu.

Nếu có thể, hãy xem mèo mẹ, chỗ nuôi và hồ sơ sức khỏe thay vì chỉ nhận mèo ở một điểm hẹn. Nhìn nơi mèo con lớn lên cũng cho biết khá nhiều: môi trường có sạch sẽ không, mèo có quen tiếp xúc với người không và những con khác trong đàn trông có khỏe mạnh không.

Nên cẩn thận nếu người bán chỉ muốn giao mèo ở bãi xe, quán cà phê hoặc một nơi khác, không cho xem nơi nuôi, không nói rõ lịch tiêm phòng hoặc liên tục thúc phải đặt cọc và quyết định ngay.

Cũng không nên nhận mèo con chưa đủ tám tuần tuổi chỉ vì người bán nói rằng nó đã biết tự ăn.

Biết tự ăn không có nghĩa là mèo con đã sẵn sàng rời mẹ và anh chị em cùng đàn.

Nếu nhà đã có mèo, đừng cho gặp nhau ngay

Mang mèo mới về rồi đặt thẳng trước mặt con mèo đang sống trong nhà thường không phải cách hay.

Mèo cần thời gian để quen mùi và quen với việc trong nhà có thêm một con khác.

Ban đầu, mèo mới nên có một khu vực riêng với thức ăn, nước, khay cát, chỗ trốn và chỗ nghỉ. Sau đó mới cho hai bên làm quen dần thay vì ép chúng phải ở cạnh nhau ngay từ đầu.

Việc tách riêng trong thời gian đầu cũng hữu ích nếu chưa rõ tình trạng sức khỏe của mèo mới, vì có thể hạn chế nguy cơ truyền một số bệnh hoặc ký sinh trùng cho mèo đang sống trong nhà.

Không có một mốc cố định áp dụng cho mọi trường hợp. Mèo mới cần tách riêng bao lâu còn tùy nguồn gốc, tình trạng sức khỏe và những con đang có trong nhà. Nếu nghi có bệnh truyền nhiễm, nên hỏi bác sĩ thú y.

Chuẩn bị nhà trước khi mèo đến

Trước ngày đón mèo, ít nhất nên chuẩn bị:

• Khay và cát vệ sinh
• Bát thức ăn và nước
• Loại thức ăn mèo đang quen dùng
• Lồng vận chuyển
• Chỗ cào móng
• Chỗ nằm hoặc chỗ trốn
• Một vài món đồ chơi

Nếu có thể, đừng đổi thức ăn ngay trong ngày đầu. Chuyển sang nhà mới đã là một thay đổi lớn, đổi luôn cả thức ăn có thể khiến mèo khó thích nghi hơn.

Lồng vận chuyển cũng không nên chỉ xuất hiện vào ngày đi bác sĩ. Có thể để lồng mở trong nhà, đặt chăn hoặc đồ ăn thưởng bên trong để mèo quen ra vào và không coi đó là thứ chỉ xuất hiện mỗi khi sắp có chuyện đáng sợ.

Nếu nhà có nhiều mèo, mỗi con nên có đủ chỗ ăn, chỗ uống, nơi nghỉ, chỗ cào móng và khay cát để hạn chế việc tranh nhau.

Triệt sản nên được tính từ sớm

Không cần chờ mèo cái động dục lần đầu rồi mới nghĩ đến chuyện triệt sản.

Với mèo không dùng để sinh sản, việc triệt sản thường được tính từ trước năm tháng tuổi vì một số mèo đã có thể sinh sản ở khoảng bốn đến năm tháng.

Tuy vậy, không phải con nào cũng cần triệt sản ở đúng cùng một độ tuổi hay mức cân nặng. Bác sĩ sẽ dựa vào tuổi, thể trạng và sức khỏe của từng con để chọn thời điểm phù hợp.

Đừng quyết định chỉ vì thấy thương

Một chú mèo con ngồi co ro trong góc rất dễ khiến người ta muốn mang về ngay. Một con có đúng màu lông hoặc khuôn mặt mình thích cũng vậy.

Nhưng trước khi quyết định, nên hỏi cho đủ.

Con mèo bao nhiêu tuổi? Tính nết thế nào? Đã từng sống với trẻ nhỏ, chó hoặc mèo khác chưa? Sức khỏe hiện tại ra sao? Đã tiêm phòng và triệt sản chưa? Nếu có bệnh cần điều trị lâu dài thì mình có lo được không?

Rồi tính đến những việc rất bình thường sau khi mang mèo về.

Ai sẽ dọn khay cát? Đi xa thì nhờ ai chăm? Nếu mèo bị bệnh thì có khoản tiền dự phòng không? Vài năm nữa chuyển nhà thì có mang theo được không?

Không cần tìm một con mèo hoàn hảo. Quan trọng là biết nó cần gì và nhà mình có chăm được như vậy lâu dài hay không.